Bạn sẽ học được gì sau bài này
- 3 mô hình ngân sách cho cặp đôi.
- Câu hỏi cần trả lời trước khi chọn.
- 3 sai lầm phổ biến.
Mai chưa cưới, nhưng anh chị Mai (đã cưới 6 tháng) đang lúng túng chuyện tiền chung. Anh hỏi: "Em làm thế nào với người yêu?"
Mai nhớ kế hoạch của riêng mình + tiến độ Linh-Nam — và bắt đầu nghĩ về nguyên lý ngân sách 2 người.
3 mô hình ngân sách cặp đôi
Mô hình 1 — Pool 100% (chung hết)
Cả hai chuyển toàn bộ lương vào 1 tài khoản chung. Mọi chi tiêu cá nhân + chung từ đó.
Ưu:
- Đơn giản nhất.
- Tinh thần "vì gia đình", không phân biệt "tiền của anh vs em".
- Dễ tiết kiệm chung cho mục tiêu lớn (mua nhà, sinh con).
Nhược:
- Mất quyền chi tiêu cá nhân không cần báo cáo.
- Lương chênh lệch lớn → cảm giác "phụ thuộc" với người lương thấp.
- Khi ly hôn, phân chia phức tạp.
Phù hợp với: Cặp đôi đã cưới lâu, lương tương đương, tin tưởng tuyệt đối.
Mô hình 2 — Theo tỷ lệ thu nhập (proportional)
Cả hai góp vào quỹ chung theo tỷ lệ thu nhập. Phần còn lại giữ cá nhân.
Ví dụ:
- Anh: lương 25tr → góp 60% × chi phí chung.
- Em: lương 15tr → góp 40% × chi phí chung.
- Chi phí chung tháng: 12tr → Anh góp 7.2tr, Em góp 4.8tr.
- Còn lại Anh giữ 17.8tr, Em giữ 10.2tr cho cá nhân.
Ưu:
- Công bằng theo khả năng.
- Mỗi người có không gian tài chính cá nhân.
- Lương chênh lệch lớn không tạo áp lực.
Nhược:
- Cần thoả thuận rõ "chi phí chung là gì".
- Tính toán mỗi tháng — phải kỷ luật.
Phù hợp với: Cặp đôi mới cưới, lương chênh lệch, muốn giữ tự chủ cá nhân.
Mô hình 3 — Hybrid (50/50 cho chung + giữ cá nhân)
Mỗi người giữ tài khoản cá nhân + góp số tiền cố định vào tài khoản chung.
Ví dụ: cả hai góp 15tr/tháng vào tài khoản chung (= 30tr cho chi phí chung). Còn lại giữ cá nhân toàn quyền.
Ưu:
- Cấu trúc đơn giản — số tiền cố định, không tính lại mỗi tháng.
- Mỗi người có "lãnh thổ" tài chính rõ.
Nhược:
- Không công bằng nếu lương chênh lớn (lương 15tr góp 15tr = 100% lương, lương 30tr góp 15tr = 50%).
- Yêu cầu tính trước số chi phí chung.
Phù hợp với: Cặp đôi lương tương đương, thích đơn giản.
Bảng so sánh
| Pool 100% | Tỷ lệ thu nhập | Hybrid | |
|---|---|---|---|
| Đơn giản nhất | ✓ | ✗ | Trung bình |
| Công bằng khi lương chênh | ✗ | ✓ | ✗ |
| Tự do cá nhân | Không | Trung bình | Cao |
| Phù hợp với | Cưới lâu, lương ngang | Mới cưới, lương chênh | Cưới mới, đơn giản |
5 câu hỏi cần trả lời trước khi chọn
Cặp đôi nên ngồi xuống và trả lời chung:
- Mục tiêu chung 5 năm tới là gì? (mua nhà / sinh con / du lịch xa) — quy mô tiết kiệm cần thiết.
- Chi phí chung gồm những gì? Tiền nhà, ăn chung, đi lại, bảo hiểm, du lịch chung, quà gia đình 2 bên?
- Mỗi người có chi phí cá nhân riêng cần giữ tự do? (gửi cha mẹ riêng, mua sắm cá nhân, sở thích).
- Lương ai sẽ tăng nhanh hơn 5 năm tới? Ảnh hưởng đến cân bằng.
- Nếu một người mất việc 6 tháng, người kia có khả năng gánh chi phí chung không?
Trả lời 5 câu này → mô hình tự lộ.
Anh chị Mai chọn — ví dụ
Anh chị Mai: Anh lương 18tr, Chị lương 14tr. Cưới 6 tháng. Đang tích lũy mua nhà (mục tiêu 5 năm).
Họ chọn Mô hình 2 — theo tỷ lệ thu nhập:
- Tổng lương: 32tr. Tỷ lệ Anh:Chị = 56:44.
- Chi phí chung tháng: 18tr (nhà 8tr + ăn chung 4tr + điện nước internet 1.5tr + bảo hiểm 1tr + du lịch quà cha mẹ 3.5tr).
- Anh góp 56% × 18tr = 10.1tr. Chị góp 44% × 18tr = 7.9tr.
- Còn lại: Anh giữ 7.9tr, Chị giữ 6.1tr cho cá nhân + tiết kiệm riêng.
Quỹ chung "Mua nhà" tách từ tiền chung: cả hai góp thêm 4tr/tháng (Anh 2.2tr, Chị 1.8tr).
3 sai lầm phổ biến
Sai lầm 1 — Chọn mô hình khi đang yêu mà không trao đổi rõ.
"Anh trả tiền nhà, em trả tiền ăn" — không phải mô hình. Đó là phân công đột ngột, không có cơ sở. Cuối cùng rơi vào tranh cãi vì không công bằng.
Sai lầm 2 — Không có tài khoản cá nhân.
Pool 100% từ đầu cuộc hôn nhân tạo cảm giác "không thể tiêu cho mình". Nhỏ vì là tâm lý, lớn vì là dấu hiệu thiếu tin tưởng cá nhân.
Sai lầm 3 — Không bàn lại khi hoàn cảnh thay đổi.
Sinh con → chi phí chung tăng → mô hình cũ có thể không phù hợp. Đổi việc → lương chênh lớn hơn → cần điều chỉnh.
Quy tắc: review ngân sách cặp đôi mỗi 6 tháng.
Bài tập
- Cùng người yêu/vợ/chồng đọc bài này.
- Trả lời 5 câu hỏi cùng nhau.
- Quyết định 1 mô hình thử trong 3 tháng.
- Đặt nhắc review sau 3 tháng.
Tóm tắt
- 3 mô hình: Pool 100% / Theo tỷ lệ thu nhập / Hybrid.
- Trả lời 5 câu hỏi trước khi chọn.
- Review mỗi 6 tháng — hoàn cảnh thay đổi thì mô hình thay đổi.
- Tài khoản cá nhân riêng quan trọng — không phải dấu hiệu thiếu tin tưởng.
Bài tiếp theo
Khoá 1 · Bài 15 — Chia tiền khi sống thử — trước cưới làm sao.
Đọc thêm trên blog:
- Ngân sách chung vợ chồng: Ngân sách chung vợ chồng mới cưới.
- Chia tiền sống thử: Chia tiền khi sống thử.
