Bài viết có một vài đường dẫn tiếp thị liên kết — An Toàn Tài Chính có thể nhận hoa hồng khi bạn đăng ký qua các liên kết gắn thẻ 🔗, không ảnh hưởng chi phí của bạn. Chi tiết.
Bạn mở quán cà phê ba năm nay. Mỗi tháng, cán bộ thuế phường ghé một lần, bạn đóng 1,2 triệu tiền khoán — gọn gàng, không sổ sách, không hoá đơn. Tháng trước, bạn thấy tin “bỏ thuế khoán từ 2026” và không biết mình đang ở đâu trong câu chuyện đó.
Tin ngắn: từ 01/01/2026, thuế khoán chính thức bị bỏ. Không phải lời đồn — là Nghị quyết 198/2025/QH15 của Quốc hội, thông qua ngày 17/05/2025. Tin dài: điều đó không có nghĩa là bạn phải đóng cửa quán, cũng không có nghĩa là thuế tăng gấp ba. Nhưng có nghĩa là bạn cần chủ động vài việc — ngay trong tháng này.
Bài này giải thích: bạn thuộc nhóm nào, phải chuẩn bị sổ sách gì, thuế được tính lại ra sao, và những ai thực sự vẫn được thở phào.
“Bỏ thuế khoán” — nghĩa là gì?
Trước 2026, đa số hộ kinh doanh (HKD) nhỏ ở Việt Nam đóng thuế theo phương pháp khoán: cơ quan thuế ấn định một mức doanh thu năm, nhân tỷ lệ %, ra con số thuế cố định. Chủ quán không cần sổ sách, không cần hoá đơn, chỉ cần nộp đủ.
Từ 01/01/2026, phương pháp khoán này bị bỏ đối với tất cả HKD, không phân biệt lớn nhỏ. Thay vào đó là phương pháp kê khai: bạn tự tính doanh thu thật, tự tính thuế, tự nộp — giống như doanh nghiệp, chỉ gọn hơn một chút.
Thêm một tin vui đi kèm: lệ phí môn bài cũng được bỏ cho HKD từ 01/01/2026, theo cùng Nghị quyết. Khoản phí vài trăm nghìn đến một triệu đồng mỗi năm (tuỳ bậc doanh thu, theo Nghị định 139/2016/NĐ-CP trước đây) — không còn nữa.
Lý do Nhà nước làm điều này không phải để “tận thu”. Khu vực HKD Việt Nam có khoảng 6,1 triệu hộ tính đến cuối 2025, tạo việc làm cho gần 10 triệu người, đóng góp khoảng 30% GDP — nhưng lại nộp ngân sách không tương xứng vì thiếu minh bạch. Chuyển sang kê khai là bước để đưa khu vực này vào đúng quỹ đạo chính thức, công bằng hơn với doanh nghiệp vừa và nhỏ đang kê khai đầy đủ. Nếu bạn là freelancer đang cân nhắc giữa khai cá nhân hay đăng ký HKD, bài thuế TNCN cho freelancer 2026 nói kỹ hơn về ngưỡng và cách chọn.
Bạn đang ở nhóm nào? 3 kịch bản rõ ràng
Theo Quyết định 3389/QĐ-BTC (2025) của Bộ Tài chính và Nghị định 68/2026/NĐ-CP (hiệu lực 05/03/2026), HKD được chia làm ba nhóm dựa trên doanh thu năm.
Nhóm 1 — Doanh thu nhỏ: gần như “không động gì”
Doanh thu dưới 500 triệu đồng/năm (mức này có thể được Chính phủ nâng lên 1 tỷ đồng/năm — xem cập nhật phía dưới).
- Miễn thuế GTGT và thuế TNCN.
- Miễn lệ phí môn bài.
- Kê khai 2 lần/năm, ghi chép đơn giản, không bắt buộc hoá đơn điện tử.
Nếu bạn bán bún riêu đầu ngõ, doanh thu 30 triệu/tháng (~360 triệu/năm), bạn thuộc nhóm này. Thực tế: gánh nặng thuế giảm so với trước, vì trước đây ngưỡng miễn thuế chỉ 100 triệu/năm.
Nhóm 2 — Doanh thu trung bình: kê khai theo tỷ lệ %
Doanh thu từ ngưỡng miễn thuế đến dưới 3 tỷ đồng/năm.
- Tính thuế theo tỷ lệ % trên doanh thu (không khấu trừ chi phí).
- Kê khai theo quý.
- Phải có sổ sách đơn giản theo mẫu Bộ Tài chính.
- Nếu doanh thu từ 1 tỷ trở lên, bắt buộc dùng hoá đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền (đã hiệu lực từ 01/06/2025 theo Nghị định 70/2025/NĐ-CP).
Đây là nhóm đông nhất và cũng là nhóm cần chuẩn bị nhiều nhất.
Nhóm 3 — Doanh thu lớn: gần như doanh nghiệp
Doanh thu từ 3 tỷ đồng/năm trở lên.
- Tính thuế theo phương pháp khấu trừ: GTGT đầu ra trừ đầu vào; TNCN trên lợi nhuận (tỷ lệ 17%).
- Chế độ kế toán đầy đủ theo Thông tư 88/2021/TT-BTC (7 loại sổ) hoặc chế độ DN siêu nhỏ.
- Kê khai theo quý, hoặc theo tháng nếu doanh thu trên 50 tỷ.
Tới ngưỡng này, nhiều chủ shop bắt đầu nghĩ đến chuyện chuyển lên công ty TNHH — vì chi phí tuân thủ đã tương đương, nhưng pháp nhân công ty lại có nhiều lợi thế hơn. Nếu bạn đang phân vân, bài hộ kinh doanh vs công ty TNHH sẽ giúp bạn quyết dễ hơn.
Cách tính thuế nhóm 2: số thật, không đoán
Giả sử bạn mở quán cà phê ở Quận 3, TP.HCM. Doanh thu năm 2026 ước tính 900 triệu đồng. Ngưỡng miễn thuế 500 triệu. Ngành ăn uống áp tỷ lệ GTGT 3% và TNCN 1,5% — theo Thông tư 40/2021/TT-BTC vẫn còn hiệu lực với HKD kê khai.
Tính:
- Phần doanh thu chịu thuế = 900 − 500 = 400 triệu.
- Thuế GTGT = 400 × 3% = 12 triệu đồng/năm.
- Thuế TNCN = 400 × 1,5% = 6 triệu đồng/năm.
- Tổng: 18 triệu/năm ~ 1,5 triệu/tháng.
So với trước: cùng doanh thu đó, mức khoán có thể là 1,2–1,8 triệu/tháng tuỳ cán bộ ấn định. Vậy là về con số thuế tuyệt đối, nhóm 2 không bị đội lên — thậm chí có thể thấp hơn nếu bạn kê khai trung thực, vì trước đây mức khoán thường dựa trên doanh thu ấn định chứ không phải doanh thu thật.
Các ngành khác:
| Ngành | GTGT | TNCN | Cộng |
|---|---|---|---|
| Bán lẻ hàng hoá (tạp hoá, quần áo) | 1% | 0,5% | 1,5% |
| Ăn uống (cà phê, quán ăn) | 3% | 1,5% | 4,5% |
| Sản xuất, vận tải (xe ôm công nghệ, shipper chủ xe) | 3% | 1,5% | 4,5% |
| Dịch vụ (spa, cắt tóc, sửa xe) | 5% | 2% | 7% |
Lưu ý quan trọng: tỷ lệ tính trên doanh thu, không phải lợi nhuận. Bạn không được trừ tiền thuê mặt bằng, tiền điện, tiền nhân viên. Đó là lý do người mới nghe luật hay nhầm thuế kê khai cao hơn thuế khoán — thật ra phần lớn trường hợp, hai con số gần tương đương, chỉ khác ở chỗ doanh thu phải thật.
Cập nhật nóng (24/04/2026): ngưỡng miễn thuế có thể là 1 tỷ
Đúng ngày bài này đang viết, Quốc hội khoá XVI thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của các luật thuế với hơn 93% đại biểu tán thành. Điểm đáng chú ý:
- Bỏ con số cứng 500 triệu đồng làm ngưỡng chịu thuế HKD.
- Giao Chính phủ quy định mức doanh thu không chịu thuế hằng năm, linh hoạt theo tình hình kinh tế, trần tối đa dưới 3 tỷ đồng.
- Bộ Tài chính (trước đó đã có tờ trình ngày 22/04/2026) đề xuất mức mới là 1 tỷ đồng/năm, dự kiến khoảng 2,56 triệu HKD sẽ thuộc diện miễn thuế hoàn toàn.
- Hiệu lực từ 01/01/2026 (áp dụng ngược lại cho năm tính thuế 2026).
Nếu đề xuất 1 tỷ được Chính phủ ban hành thành Nghị định, số HKD được miễn thuế sẽ tăng gần gấp đôi so với mốc 500 triệu. Hầu hết quán cà phê nhỏ, tiệm tạp hoá khu phố, shop online thu nhập dưới 80 triệu/tháng sẽ không phải đóng GTGT và TNCN, chỉ cần kê khai doanh thu cho cơ quan thuế nắm.
Bạn nên theo dõi tin chính thức trên cổng của Tổng cục Thuế (gdt.gov.vn) trong vài tuần tới — con số cuối cùng sẽ quyết định đóng bao nhiêu.
Hoá đơn điện tử: ai bắt buộc, ai khuyến khích?
Đây là phần nhiều chủ quán lo nhất.
Bắt buộc dùng hoá đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền kết nối cơ quan thuế, từ 01/06/2025 (Nghị định 70/2025/NĐ-CP):
- Bán hàng/dịch vụ trực tiếp đến người tiêu dùng (bán lẻ, ăn uống, dịch vụ).
- Doanh thu từ 1 tỷ đồng/năm trở lên.
Không bắt buộc (nhưng khuyến khích):
- Doanh thu dưới 1 tỷ — vẫn có thể dùng hoá đơn điện tử có mã của cơ quan thuế, không cần máy POS.
- B2B hoặc bán sỉ — dùng hoá đơn điện tử thông thường.
Các nhà cung cấp phần mềm hoá đơn điện tử trên thị trường (MISA meInvoice, EasyInvoice, Viettel Invoice, VNPT Invoice…) chào các gói dịch vụ theo năm cho HKD, thường kèm máy tính tiền. Bạn nên so giá 2–3 nhà cung cấp trước khi ký hợp đồng và kiểm tra xem địa phương của bạn có chương trình hỗ trợ miễn phí năm đầu cho HKD đủ điều kiện không.
6 việc cần làm trong tháng này
Thay vì hoảng, bạn có thể chia nhỏ công việc:
- Xác định nhóm của bạn. Lấy doanh thu 12 tháng gần nhất (ước lượng cũng được), so với ngưỡng 500 triệu / 3 tỷ. Ghi ra giấy: “Tôi thuộc nhóm 1 / 2 / 3”.
- Liên hệ chi cục thuế quận/huyện hỏi rõ mã ngành và mã số thuế hiện có. Họ có tổ hỗ trợ chuyển đổi miễn phí trong giai đoạn này.
- Nộp Mẫu 08-MST (theo Thông tư 86/2024/TT-BTC) đổi phương pháp từ khoán sang kê khai. Việc này có thể làm online qua cổng thuedientu.gdt.gov.vn.
- Chọn phần mềm hoá đơn điện tử nếu thuộc nhóm 2 (≥1 tỷ) hoặc nhóm 3. So giá 2–3 nhà cung cấp trước khi đăng ký gói năm.
- Mở tài khoản ngân hàng riêng cho hoạt động kinh doanh, không dùng chung với tài khoản cá nhân. Việc này giúp bạn tách doanh thu khỏi chi tiêu gia đình — cũng là chuẩn bị cơ bản cho sổ sách sau này. Một lựa chọn dành riêng cho hộ kinh doanh/SME: Tài khoản kinh doanh nhỏ VPBank 🔗 Liên kết tài trợ — mở online, miễn phí duy trì các tháng đầu, tích hợp tự xuất sao kê phục vụ kê khai.
- Ghi chép doanh thu hằng ngày từ 01/01/2026 trở đi, dù bằng sổ tay, Excel hay app. Đến cuối quý, con số đã sẵn để kê khai — bạn đỡ stress hơn rất nhiều so với việc “nhớ lại”.
Nếu bạn chưa đăng ký HKD mà đang bán online, bài đăng ký hộ kinh doanh bán online nói kỹ các bước khởi tạo. Và nếu bạn muốn hiểu sâu hơn các thay đổi thuế TNCN khác trong 2026 ảnh hưởng tới thu nhập cá nhân, bài thuế TNCN 2026: giảm trừ gia cảnh có khung nhìn tổng thể.
Lo chính đáng, nhưng đừng hoảng
Nói thẳng: cải cách này khó với những chủ quán chưa từng làm quen với sổ sách. Theo khảo sát Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) thực hiện 02–04/2026 trên 1.001 HKD tại 34 tỉnh/thành phố, 73,3% cho biết các vấn đề pháp lý/tuân thủ là rào cản lớn — trong đó hoá đơn điện tử, hạch toán chi phí và chính sách mới là ba nhóm khó nhất. 81% HKD báo cáo doanh thu 2025 giảm so với 2024. 33% đang dự kiến thu hẹp, chỉ 1,8% muốn mở rộng.
Bối cảnh đó đáng lưu tâm. Nhưng bạn nên nhớ hai điều:
Thứ nhất, ngưỡng miễn thuế đang được nâng lên (500 triệu, có thể 1 tỷ). Nếu quán của bạn có doanh thu dưới ngưỡng, thực tế gánh nặng giảm chứ không tăng — chỉ thêm thao tác kê khai rất đơn giản.
Thứ hai, cơ quan thuế đang hỗ trợ mạnh. Nhiều địa phương có chương trình tập huấn miễn phí, hỗ trợ cài đặt phần mềm, thậm chí miễn phí máy tính tiền trong năm đầu cho các HKD đủ điều kiện. Đừng đi tự bơi — hãy gọi chi cục thuế, hoặc hỏi trong nhóm Facebook HKD khu vực bạn.
Kết luận
Từ 01/01/2026, thuế khoán là chuyện của quá khứ. Nhưng bức tranh không đen như nhiều bài báo giật tít: 3 nhóm rõ ràng, tỷ lệ thuế tương đương mức khoán cũ, ngưỡng miễn thuế nâng lên, lệ phí môn bài bị bỏ. Với chủ quán nhỏ, cải cách này có thể là tin tốt — nếu bạn chịu khó chủ động vài việc trong 30 ngày tới.
Hành động hôm nay rất đơn giản: lấy ra một tờ giấy, ghi doanh thu năm ước tính, đối chiếu bảng ba nhóm ở trên, rồi đánh dấu 2–3 việc trong checklist 6 bước để làm tuần này. Không cần kế toán giỏi — chỉ cần một buổi tối ngồi xuống.
Nguồn tham khảo
- Thư viện Pháp luật — Bỏ thuế khoán từ năm 2026: Chế độ nộp thuế hộ kinh doanh sẽ thay đổi như thế nào — truy cập 2026-04-24. thuvienphapluat.vn
- Thư viện Pháp luật — Hộ kinh doanh được chia thành 3 nhóm trong chuyển đổi phương pháp tính thuế — truy cập 2026-04-24. thuvienphapluat.vn
- Cổng TTĐT Chính phủ — Toàn văn Nghị định 68/2026/NĐ-CP về chính sách thuế, quản lý thuế với hộ kinh doanh — truy cập 2026-04-24. xaydungchinhsach.chinhphu.vn
- Báo Chính phủ — Nhiều thay đổi quy định thuế đối với cá nhân và hộ kinh doanh — truy cập 2026-04-24. baochinhphu.vn
- Báo Chính phủ — Đề xuất nâng ngưỡng chịu thuế với hộ kinh doanh lên 1 tỷ đồng/năm — truy cập 2026-04-24. baochinhphu.vn
- Dân Trí — 1 chính sách – 5 triệu hộ kinh doanh giảm gánh nặng về thuế — truy cập 2026-04-24. dantri.com.vn
- VietnamNet — Chính thức bỏ ngưỡng chịu thuế 500 triệu đồng với hộ kinh doanh — truy cập 2026-04-24. vietnamnet.vn
- Cổng TTĐT Chính phủ — Giải đáp về hộ kinh doanh thuộc đối tượng áp dụng hoá đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền — truy cập 2026-04-24. xaydungchinhsach.chinhphu.vn
- Công An Nhân Dân — Hơn 81% hộ kinh doanh giảm doanh thu năm 2025 (khảo sát VCCI 02–04/2026) — truy cập 2026-04-24. cand.com.vn
- Einvoice.vn — 8 bước chuyển từ hộ kinh doanh khoán sang kê khai thuế từ 1/1/2026 — truy cập 2026-04-24. einvoice.vn
- Thư viện Pháp luật — Thông tư 88/2021/TT-BTC về chế độ kế toán cho hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh — truy cập 2026-04-24. thuvienphapluat.vn
- Tạp chí Luật sư Việt Nam — Miễn lệ phí môn bài hộ kinh doanh từ năm 2026 — truy cập 2026-04-24. lsvn.vn
Tuyên bố miễn trừ
Bài viết mang tính chất giáo dục, không phải tư vấn thuế hay tư vấn pháp lý cá nhân. Chính sách thuế 2026 đang trong giai đoạn ban hành các văn bản hướng dẫn — con số cụ thể (ngưỡng miễn thuế, tỷ lệ %) có thể được Chính phủ hoặc Bộ Tài chính điều chỉnh. Trước khi ra quyết định ảnh hưởng trực tiếp tới hoạt động kinh doanh, hãy tham khảo ý kiến kế toán/luật sư được cấp phép hoặc chi cục thuế địa phương của bạn.
