Bạn sẽ học được gì sau bài này
- 3 mô hình chia tiền cho cặp đôi sống thử (chưa cưới).
- Khác biệt với vợ chồng — vì sao cần.
- Hợp đồng nhỏ giữa 2 người tránh tranh cãi.
Mai chưa cưới. Người yêu Mai (gọi là Hùng) đang đề xuất "sống thử 6 tháng trước cưới". Mai phân vân — không vì tình cảm, mà vì chưa biết chia tiền thế nào.
Sống thử khác hẳn vợ chồng:
- Pháp lý không công nhận — chia tài sản khi chia tay là "tự thoả thuận", không có luật.
- Có thể không kéo dài — nguyên tắc bảo vệ phải mạnh hơn.
- Không gửi tiền cho cha mẹ chung — vẫn có nghĩa vụ riêng.
3 mô hình chia tiền sống thử
Mô hình 1 — 50/50 cho chi phí chung, hoàn toàn riêng còn lại
- Tiền nhà thuê + điện nước + internet + ăn chung = chi phí chung.
- Chia đôi 50/50 dù lương chênh.
- Lương cá nhân + chi tiêu cá nhân = hoàn toàn riêng.
Phù hợp với: Lương tương đương (chênh ≤ 30%). Đơn giản nhất.
Không phù hợp với: Lương chênh lớn — người lương thấp gánh tỷ lệ cao của thu nhập, áp lực.
Mô hình 2 — Theo tỷ lệ thu nhập
- Như Mô hình 2 ở Bài 14, nhưng quy mô nhỏ hơn (sống thử = ít chi phí chung hơn vợ chồng có nhà).
- Người lương cao gánh tỷ lệ cao của chi phí chung.
Phù hợp với: Lương chênh > 30%. Công bằng theo khả năng.
Mô hình 3 — Phân công cụ thể (tránh quỹ chung)
- Người 1: trả nhà thuê + bảo hiểm.
- Người 2: trả điện nước internet + ăn chung + đồ dùng nhà.
- Mỗi người tự lo phần mình. Không có "quỹ chung", không có "tài khoản chung".
Phù hợp với: Cặp đôi muốn cực kỳ rõ ràng, sợ tranh cãi tiền. Trở ngại nhỏ là chia phần phải tương đương — nếu nhà 8tr + bảo hiểm 1tr (Người 1 chịu 9tr), Người 2 phải chịu khoản tương đương ~9tr.
Khác biệt với vợ chồng
| Sống thử | Vợ chồng | |
|---|---|---|
| Pháp lý | Không công nhận | Có Luật HN&GĐ |
| Tài sản | Riêng (nếu chia tay phải tự thoả) | Tài sản chung trong hôn nhân |
| Chia tay | Mỗi người lấy đồ của mình | Phân chia theo Luật |
| Tiết kiệm chung dài hạn | Khó | Dễ |
→ Sống thử = giữ tự chủ tài chính cao hơn. Đừng tích tài sản chung lớn (mua nhà chung, mở quỹ đầu tư chung) chưa có cưới chính thức.
Hợp đồng nhỏ giữa 2 người (informal)
Đây không phải hợp đồng pháp lý — chỉ là văn bản thoả thuận giữa 2 người. Mục đích: tránh tranh cãi sau này.
Nội dung tối thiểu:
THOẢ THUẬN TÀI CHÍNH SỐNG CHUNG
Bên 1: Tên A
Bên 2: Tên B
Bắt đầu: ngày tháng năm
Hết hạn: 6 tháng (sau đó xem xét lại)
1. Chi phí chung gồm:
- Tiền nhà: 6.000.000/tháng
- Điện nước internet: 1.500.000/tháng
- Ăn chung (5 bữa/tuần): 4.000.000/tháng
Tổng: 11.500.000/tháng
2. Mô hình chia: 50/50 (mỗi người 5.750.000/tháng)
Nộp vào tài khoản B trước ngày 5 hàng tháng
3. Chi phí riêng (ăn ngoài cá nhân, mua sắm, đi chơi riêng) — không liên quan
4. Tài sản:
- Đồ ai mua: của người đó
- Nếu mua chung (TV, máy giặt): ghi rõ tỷ lệ đóng góp, chia khi chia tay theo tỷ lệ
5. Khi chia tay:
- Bên dọn ra trước: thông báo 30 ngày
- Tiền cọc nhà: hoàn lại theo tỷ lệ đã đóng
Ký: A_________ B_________
Nghe có vẻ "lạnh" — nhưng nó bảo vệ cả 2. Cãi nhau khi đang yêu vẫn dễ hơn cãi nhau khi đã chia tay.
Mai làm gì
Mai chưa quyết sống thử. Nhưng nếu có:
- Mô hình 2 (theo tỷ lệ thu nhập — Hùng lương cao hơn 30%).
- Hợp đồng nhỏ ký 2 bản — không cần công chứng.
- Không mua đồ chung lớn (giường, tủ lạnh) trong 6 tháng đầu.
Sai lầm hay gặp
"Em yêu nhau, không cần ký kết gì."
Tình yêu hợp lý. Tiền không. Hai chuyện khác nhau. Ký vì tôn trọng nhau, không vì thiếu tin tưởng.
"Em mua chung BĐS với người yêu chưa cưới."
Cực kỳ rủi ro. Pháp lý chưa công nhận chung tài sản. Khi chia tay, tranh chấp có thể kéo dài năm. Đợi cưới chính thức.
"Em góp 100% lương, người yêu giữ tự do."
Mất hoàn toàn tự chủ tài chính cá nhân. Không ai nên làm điều này — kể cả khi yêu.
Bài tập
- Nếu đang sống thử / sắp sống thử: chọn 1 mô hình.
- Viết "hợp đồng nhỏ" theo template trên — ký 2 bản.
- Mở 1 sub-account / tài khoản riêng cho khoản chung — không trộn với tài khoản cá nhân.
Tóm tắt
- Sống thử ≠ vợ chồng — pháp lý không bảo vệ, cần tự bảo vệ.
- 3 mô hình: 50/50, tỷ lệ thu nhập, phân công cụ thể.
- Hợp đồng nhỏ quan trọng — tránh tranh cãi khi chia.
- Không mua tài sản chung lớn trước cưới chính thức.
Bài tiếp theo
Khoá 1 · Bài 16 — Tiền mừng cưới: giữ thế nào, dùng cho gì.
Đọc thêm trên blog:
- Chia tiền sống thử: Chia tiền khi sống thử.
- Ngân sách vợ chồng mới cưới: Ngân sách chung vợ chồng mới cưới.
