Ngân sách mùa tựu trường: cho con vào lớp 1 tốn bao nhiêu
Con bạn sắp vào lớp 1 — cột mốc đáng nhớ, và cũng là lần đầu bạn đối diện với một "hóa đơn tựu trường" dài hơn mình tưởng. Tin vui là từ năm học 2025–2026, học sinh trường công lập trên cả nước được miễn học phí. Nhưng "miễn học phí" không có nghĩa là đầu năm không tốn gì: vẫn còn sách, đồ dùng, ba lô, đồng phục, bán trú, bảo hiểm y tế, quỹ lớp… Bài này sẽ bóc tách từng khoản theo giá thật, để bạn biết mình cần chuẩn bị khoảng bao nhiêu — và chuẩn bị từ bao giờ.
Học phí: tin vui lớn nhất của mùa tựu trường này
Hãy bắt đầu bằng khoản từng khiến nhiều gia đình lo nhất. Ngày 26/6/2025, Quốc hội thông qua nghị quyết miễn học phí cho toàn bộ học sinh công lập cả nước từ mầm non đến lớp 12, áp dụng ngay từ năm học 2025–2026. Nghĩa là nếu con bạn học trường tiểu học công lập, phần học phí về cơ bản là 0 đồng.
Còn trường tư thục? Học sinh trường tư không được miễn mà được hỗ trợ học phí, mức hỗ trợ do Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quyết định và không vượt quá học phí thực thu của trường. Nói cách khác, học trường tư bạn vẫn đóng học phí, chỉ được bớt một phần.
Học phí trường tư chênh nhau rất lớn. Tại TPHCM năm học 2025–2026, học phí tiểu học tư thục thường chia ba phân khúc: vừa khoảng 2–5 triệu/tháng, trung 5–10 triệu/tháng, và cao từ 10–20 triệu/tháng trở lên. Ở Hà Nội, mức thấp nhất ghi nhận khoảng 2 triệu/tháng, trong khi trường quốc tế cao cấp nhất lên tới 78,6 triệu/tháng. Khoảng cách này cho thấy: chọn trường tư là một quyết định ngân sách dài hạn, không chỉ là chuyện đầu năm.
Điểm mấu chốt: dù học công hay tư, những khoản "lặt vặt" đầu năm dưới đây mới là thứ dễ khiến bạn bất ngờ — vì chúng đến cùng lúc.
Sách giáo khoa và đồ dùng học tập: nhỏ nhưng cộng lại không nhỏ
Lớp 1 hiện dùng một trong ba bộ sách được phê duyệt, do nhà trường chọn. Giá bìa trọn bộ sách giáo khoa lớp 1 năm học 2025–2026 như sau:
- Kết nối tri thức với cuộc sống: trọn bộ 10 cuốn — 147.900 đồng
- Chân trời sáng tạo: trọn bộ 9 cuốn — 147.200 đồng
- Cánh Diều: trọn bộ 9 cuốn — 154.900 đồng
Vậy phần sách giáo khoa "lõi" chỉ khoảng 147.000–155.000 đồng. Nghe rất dễ chịu. Nhưng thực tế, danh mục trường gửi về thường kèm thêm sách bài tập, sách bổ trợ, vở ô ly, bảng con… nên tổng "trọn bộ kèm đồ đi học" có nơi báo tới khoảng 238.000 đồng. Một mẹo nhỏ: hãy hỏi trường danh mục chính xác trước khi mua, vì nếu mua nhầm bộ hoặc ôm hết cả các đầu sách bổ trợ không bắt buộc, bạn dễ tốn dư.
Tin nền vui: giá sách giáo khoa đang có xu hướng giảm. Sang năm học 2026–2027, giá sách giáo khoa giảm bình quân 13,3%; riêng bộ lớp 1 giảm từ 189.900 xuống còn 157.000 đồng. Nếu nhà bạn có em bé sinh sau, đây là tín hiệu dễ thở.
Về đồ dùng học tập, một bộ cơ bản (bút, thước, gọt, tẩy, hộp bút) có giá tham khảo khoảng 76.000 đồng. Nhưng lớp 1 cần khá nhiều: vở ô ly, bút chì, bảng, phấn… nên thực tế khoản này thường rơi vào tầm 150.000–400.000 đồng tùy mức bạn mua sắm.
Còn ba lô/cặp thì dải giá rất rộng: mẫu phổ thông chỉ vài trăm nghìn, còn ba lô thương hiệu (loại có khung chống gù) như Sakos có thể từ 499.000 đến 660.000 đồng. Lời khuyên thật lòng: với lớp 1, một chiếc ba lô bền, nhẹ, vừa vai (kích thước khoảng 35x25x10cm) là đủ — không cần chạy theo mẫu nhân vật hoạt hình đắt tiền mà con sẽ "chán" sau một học kỳ.
Đồng phục, bán trú và những khoản theo tháng
Đây là nhóm khoản khó báo giá chính xác nhất, vì mỗi trường mỗi khác — và cũng là nhóm dễ "đội" ngân sách.
Đồng phục thường gồm vài bộ hè, bộ thu/đông và đồ thể dục, nhiều trường yêu cầu mua theo bộ định sẵn. Báo chí từng phản ánh đây là khoản khiến phụ huynh "đau đầu" mỗi đầu năm. Không có mức chuẩn toàn quốc, nhưng để bạn dễ hình dung, hãy ước tính khoảng 500.000–1.500.000 đồng/năm tùy số bộ và tùy trường. Con số chính xác bạn nên hỏi trực tiếp trường — đừng coi đây là số liệu cố định.
Bán trú (ăn trưa, ngủ trưa, tiền quản) là khoản chi định kỳ hàng tháng đáng kể. Ở trường công, tiền ăn bán trú thu theo thực tế từng trường/quận, nên bạn cần hỏi cụ thể. Ở trường tư, bán trú có thể chiếm tới 40–60% tổng chi phí — một tỷ lệ rất đáng lưu ý khi bạn so sánh các trường. Nếu nhà có ông bà đón cháu buổi trưa, bỏ bán trú là một cách tiết kiệm thật sự.
Học thêm/kỹ năng ở lớp 1 hoàn toàn là tùy chọn. Con mới vào lớp 1 cần nền nếp và đọc – viết – làm toán cơ bản hơn là một lịch học kín mít. Nếu bạn muốn cho con học tiếng Anh, bơi hay vẽ, hãy xem đó là khoản "thêm vào khi đủ ngân sách", đừng để nó thành áp lực cố định ngay từ năm đầu.
Cuối cùng là quỹ lớp/quỹ phụ huynh. Đây là khoản tự nguyện, và bạn hoàn toàn có quyền hỏi rõ quỹ dùng vào việc gì trước khi đóng. Một người bạn lớn tuổi sẽ nhắc bạn: đóng góp cho lớp là tốt, nhưng tự nguyện nghĩa là bạn được quyền chọn mức phù hợp với túi tiền nhà mình, không ai được cào bằng.
Bảo hiểm y tế học sinh: khoản bắt buộc, con số rõ ràng nhất
Trong cả "rổ" chi phí, đây là khoản dễ tính nhất vì có con số cố định toàn quốc. Năm học 2025–2026, mức đóng bảo hiểm y tế học sinh trước hỗ trợ là 1.263.600 đồng/năm. Nhưng ngân sách nhà nước hỗ trợ tối thiểu 50% (theo Nghị định 188/2025/NĐ-CP, từ 1/7/2025), nên phần học sinh thực đóng chỉ còn 631.800 đồng/năm.
Bạn có thể chọn đóng linh hoạt: 631.800 đồng/năm, 315.900 đồng/6 tháng, hoặc 157.950 đồng/3 tháng — chia nhỏ nếu muốn dễ thở. So với trước, mỗi học sinh được giảm thêm 252.720 đồng/năm nhờ mức hỗ trợ mới. Một lưu ý nhỏ về thời gian: thẻ bảo hiểm y tế của học sinh lớp 1 có giá trị từ ngày 1/10 năm đầu cấp tiểu học.
Bảng ngân sách mẫu: trường công vs trường tư
Dưới đây là bảng tổng hợp để bạn hình dung tổng thể. Các con số in đậm là giá thật có nguồn; các khoảng còn lại là tham khảo, bạn nên đối chiếu với trường của con.
| Hạng mục | Trường công (tham khảo) | Trường tư (tham khảo) |
|---|---|---|
| Học phí | Miễn (0 đồng) | 2–20+ triệu/tháng (Hà Nội cao nhất tới 78,6 triệu) |
| Sách giáo khoa lớp 1 | 147.000–155.000 đồng (có thể tới ~238.000đ cả đồ kèm) | tương tự, đôi khi gộp trong gói trường |
| Đồ dùng học tập | 150.000–400.000 đồng | tương tự |
| Ba lô/cặp | 200.000–600.000 đồng | tương tự |
| Đồng phục/năm | 500.000–1.500.000 đồng (hỏi trường) | thường cao hơn, theo gói |
| Bán trú | theo thực tế trường (hàng tháng) | chiếm ~40–60% chi phí trường tư |
| Bảo hiểm y tế | 631.800 đồng/năm | 631.800 đồng/năm |
| Quỹ lớp/phụ huynh | tự nguyện — hỏi rõ mục đích | tự nguyện — hỏi rõ mục đích |
| Học thêm/kỹ năng | tùy chọn | tùy chọn |
Nhìn vào bảng, bạn sẽ thấy với trường công, phần "đầu năm một lần" (sách + đồ dùng + ba lô + đồng phục + BHYT) thường gói gọn trong khoảng 1,5–3,5 triệu đồng, sau đó chỉ còn bán trú và các khoản nhỏ theo tháng. Với trường tư, học phí và bán trú mới là phần chiếm tỷ trọng lớn nhất và kéo dài cả năm — nên quyết định chọn trường tư cần được tính trên cả 5 năm tiểu học (ở TPHCM ước tính tổng 350–700 triệu đồng), chứ không chỉ nhìn vào tháng đầu.
Nếu bạn đang xây dựng kế hoạch chi tiêu cho con từ những năm đầu đời, bài ngân sách nuôi con năm đầu sẽ giúp bạn nối mạch tư duy từ "em bé" sang "học sinh" một cách liền lạc.
Mẹo tiết kiệm mùa tựu trường mà không làm con thiệt thòi
Tiết kiệm ở đây không phải là mua đồ rẻ tiền cho con, mà là chi đúng và chi đúng lúc:
- Mua sớm, mua theo danh mục của trường. Đợi sát ngày khai giảng vừa khan hàng vừa dễ mua hớ. Có danh mục chính xác từ trường giúp bạn không ôm dư sách bổ trợ không bắt buộc.
- Tận dụng đồ dùng còn tốt. Ba lô, hộp bút, bình nước của anh chị hoặc người quen còn dùng được thì không cần thay mới. Trẻ lớp 1 lớn rất nhanh, đồ "xịn" chưa chắc theo con được lâu.
- Đừng chạy theo trend. Mẫu ba lô nhân vật hot, bộ đồ dùng "full phụ kiện" thường đắt hơn mà công năng không hơn. Ưu tiên bền, nhẹ, vừa vai.
- Chia nhỏ khoản đóng được. Bảo hiểm y tế có thể đóng 3 hay 6 tháng thay vì cả năm nếu tháng đó bạn đã tốn nhiều.
- Hỏi rõ các khoản tự nguyện. Quỹ lớp, học thêm, bán trú — bạn có quyền chọn mức phù hợp túi tiền, không cần theo "mặt bằng chung".
Và mẹo quan trọng nhất, mang tính dài hạn: lập một quỹ tựu trường (sinking fund). Thay vì để mùa tháng 8 ập đến cùng lúc với cả triệu khoản chi, bạn chia tổng chi phí đầu năm ra 12 tháng và để dành dần. Ví dụ nếu bạn ước tính khoảng 3 triệu cho đầu năm lớp 1, chỉ cần để riêng 250.000 đồng/tháng là đến hè bạn đã có đủ, không phải động vào quỹ khẩn cấp hay vay mượn. Cách vận hành quỹ này được nói kỹ trong bài quỹ sinking fund cho các khoản chi lớn — rất hợp với những khoản "biết trước ngày đến" như tựu trường.
Con vào lớp 1 cũng là dịp đẹp để bắt đầu trò chuyện với con về tiền theo cách đơn giản, hợp tuổi. Bạn có thể tham khảo dạy con về tiền từ tuổi nào để biến việc sắm sửa tựu trường thành bài học nhỏ đầu tiên. Và nếu bạn đang ở giai đoạn còn sớm hơn — chuẩn bị có em bé — thì việc lập quỹ cho con trước khi con chào đời chính là nền móng để những mùa tựu trường sau này nhẹ nhàng hơn.
Kết luận
Cho con vào lớp 1 không "khủng khiếp" như nhiều lời đồn đầu năm, đặc biệt khi trường công đã miễn học phí. Phần lớn chi phí nằm ở nhóm "một lần đầu năm" — sách, đồ dùng, ba lô, đồng phục — cộng với bảo hiểm y tế 631.800 đồng/năm và các khoản theo tháng như bán trú. Việc của bạn là liệt kê đúng các khoản, hỏi trường để có số chính xác, và để dành trước. Hành động cụ thể hôm nay: mở một quỹ tựu trường, ước tính tổng chi đầu năm cho con và chia đều cho số tháng còn lại đến mùa khai giảng — bạn sẽ bước vào tháng 8 với tâm thế thảnh thơi thay vì cuống cuồng.
Nguồn tham khảo
- VnExpress — "Học sinh công lập toàn quốc được miễn học phí từ năm học 2025-2026" — https://vnexpress.net/hoc-sinh-cong-lap-toan-quoc-duoc-mien-hoc-phi-tu-nam-hoc-2025-2026-4906573.html — truy cập 2026-06-20.
- Cổng Thông tin Chính phủ — "Mức đóng bảo hiểm y tế với học sinh, sinh viên năm học 2025-2026" — https://xaydungchinhsach.chinhphu.vn/nang-muc-ho-tro-dong-bao-hiem-y-te-voi-hoc-sinh-sinh-vien-119250731081509142.htm — truy cập 2026-06-20.
- Waka — "Cập nhật giá sách giáo khoa lớp 1, 2 và lớp 6 năm học 2025-2026" — https://waka.vn/cap-nhat-gia-sach-giao-khoa-lop-1-2-6-Kp6y — truy cập 2026-06-20.
- AFamily — "Học phí trường tiểu học tư thục Hà Nội cao nhất tới 78,6 triệu đồng/tháng" — https://afamily.vn/hoc-phi-truong-tieu-hoc-tu-thuc-ha-noi-cao-nhat-toi-786-trieu-dong-thang-236251112180404018.chn — truy cập 2026-06-20.
- Báo An ninh Thủ đô — "Giá sách giáo khoa lớp 1-12 năm học 2026-2027 giảm trung bình 13,3%" — https://anninhthudo.vn/giam-gia-sach-giao-khoa-nam-hoc-2026-2027-post647884.antd — truy cập 2026-06-20.
- Tiki Blog — "Bảng giá sách giáo khoa tiểu học 2025-2026 / lớp 1" — https://tiki.vn/blog/bang-gia-sach-giao-khoa-tieu-hoc/ — truy cập 2026-06-20.
- Tuổi Trẻ — "Phụ huynh đau đầu vì chi phí mua đồng phục và đồ dùng học tập cho con" — https://tuoitre.vn/phu-huynh-dau-dau-vi-chi-phi-mua-dong-phuc-va-do-dung-hoc-tap-cho-con-20240829110027514.htm — truy cập 2026-06-20.
- Báo Phú Thọ — "Top 5 mẫu balo học sinh tiểu học cấp 1 đáng mua nhất 2024-2025" — https://baophutho.vn/top-5-mau-balo-hoc-sinh-tieu-hoc-cap-1-dang-mua-nhat-2024-2025-226489.htm — truy cập 2026-06-20.
- VnEconomy — "Mức đóng bảo hiểm y tế học sinh, sinh viên năm học 2025-2026" — https://vneconomy.vn/muc-dong-bao-hiem-y-te-hoc-sinh-sinh-vien-nam-hoc-2025-2026.htm — truy cập 2026-06-20.
- Trường Việt Anh — "Học phí trường tiểu học tư thục TPHCM 2026" — https://truongvietanh.com/blog/hoc-phi-truong-tieu-hoc-tu-thuc-tphcm/ — truy cập 2026-06-20.
