Bạn sẽ học được gì sau bài này
- 7 lỗi phổ biến nhất khiến người mới mất tiền.
- Cách tránh từng lỗi.
- Self-check trước khi đặt lệnh.
Mai đã đi qua 1 năm DCA thành công. Bài này tổng hợp 7 lỗi mà các bạn đại học Mai đã mắc — và cách tránh.
Lỗi 1 — Bán hoảng khi thị trường giảm
Thị trường giảm 20–30% là bình thường trong chu kỳ. Người mới thấy danh mục giảm → bán cắt lỗ → mất.
Tránh: cam kết DCA 24+ tháng từ đầu. Không kiểm tra app hàng ngày. Đọc lại Bài 5 — DCA khi muốn bán.
Lỗi 2 — Nghe "phím" mã của KOL/môi giới
KOL nhận tiền quảng cáo. Môi giới hưởng phí giao dịch. Cả hai có lợi ích không trùng với bạn.
Tránh: tự phân tích mã (4 tiêu chí blue-chip ở Bài 9). Nếu chưa đủ kiến thức — DCA quỹ mở/ETF, không cổ phiếu đơn lẻ.
Lỗi 3 — Đa dạng hoá giả (mua 10 mã khác nhau)
Mua 10 cổ phiếu khác nhau ≠ đa dạng hoá nếu cả 10 cùng ngành ngân hàng/BĐS.
Tránh: đa dạng hoá đúng = nhiều ngành + nhiều loại tài sản (cổ phiếu + trái phiếu + vàng). 1 quỹ mở đa dạng hoá tốt hơn 10 cổ phiếu cùng ngành.
Lỗi 4 — Kiểm tra app hàng ngày
Mở app 5 lần/ngày → thấy giá đỏ → cảm xúc → quyết định sai.
Tránh: tắt thông báo giá. Mở app 1 lần/tháng sau khi DCA chạy. Người không nhìn thường lãi hơn.
Lỗi 5 — Đầu tư bằng tiền sẽ cần trong 12 tháng
Tiền cọc cưới, tiền học, tiền xe — cần trong < 12 tháng → không đầu tư cổ phiếu.
Tránh: tiền ngắn hạn (< 12 tháng) → tiết kiệm online. Tiền dài hạn → cổ phiếu/quỹ. Không trộn.
Lỗi 6 — FOMO theo "cơn sốt"
Mọi người mua Bitcoin → bạn cũng. Mọi người mua đất nền → bạn cũng. Khi mọi người mua = giá đã đỉnh.
Tránh: cam kết DCA mỗi tháng số cố định bất kể tin tức. Không vào "cơn sốt" — bạn không bao giờ vào đúng đỉnh, chỉ giữa đỉnh và sau đỉnh.
Lỗi 7 — Lãi nhỏ → tăng vốn lớn quá nhanh
Năm đầu lãi 10% → "Tôi giỏi" → năm 2 vay margin gấp 3 vốn → lỗ 60% → mất hết.
Tránh: tăng vốn theo lãi thực + thu nhập thật, không dựa kết quả 1 năm. Năm 2 tăng 50% là tối đa hợp lý.
Self-check trước mỗi lệnh
Trước khi đặt lệnh mua/bán, hỏi 3 câu:
- Lệnh này dựa trên kế hoạch hay cảm xúc?
- Tôi có sẵn sàng giữ 5 năm tới không?
- Nếu giảm 30% sau khi mua, tôi vẫn giữ chứ?
Trả lời "không" cho bất kỳ → đừng đặt lệnh.
Bài tập
- Tự xét: bạn đã mắc lỗi nào trong 7 lỗi trên?
- Cài rule "kiểm tra app 1 lần/tháng".
- In 3 câu self-check, dán cạnh laptop.
Tóm tắt
7 lỗi: bán hoảng, nghe phím KOL, đa dạng hoá giả, check app hàng ngày, dùng tiền ngắn hạn, FOMO, tăng vốn quá nhanh. Cốt lõi: kỷ luật + kiên nhẫn + kỳ vọng đúng.
Bài tiếp theo
Khoá 2 · Bài 23 — Sau Khoá Đầu Tư: bước tiếp theo cho người mới.
Đọc thêm trên blog:
- 12 chiến lược đầu tư an toàn: Đầu tư chứng khoán an toàn.
